De dans van verdedigen en terugtrekken

Ik ken het maar al te goed. Ik deel iets oprechts, iets wat vanuit liefde beweegt, en ineens verandert de sfeer. De ander schiet in de verdediging, probeert zich te bewijzen, trekt zich terug achter woorden. En in mijzelf voel ik de neiging om stil te vallen. Om terug te trekken. Om te denken: laat maar.

Wat aan de oppervlakte lijkt op een botsing tussen twee mensen, blijkt van binnen vaak een veel dieper patroon te zijn. Twee bewegingen die elkaar spiegelen. Allebei geboren uit hetzelfde verlangen: gezien worden, erkend worden, geliefd worden.

Wanneer wat ik deel niet lijkt te landen, voelt dat soms alsof de verbinding wegvalt. Alsof er geen werkelijke ontmoeting mogelijk is. En soms verschijnt dan de gedachte: als zelfs de liefde die ik deel niet welkom is, wat doe ik hier dan?

Het raakt aan iets ouds. De overtuiging dat ik niet genoeg ben. Dat er iets in mij ontbreekt. En toch is dit, hoe echt het ook voelt, geen uiteindelijke waarheid, maar een oude wond die zich laat zien. Een uitnodiging om te kijken wat er werkelijk geraakt wordt.

Want achter de verdediging van de ander zit vaak dezelfde kwetsbaarheid als die in mij geraakt wordt. De bewijsdrang, het gelijk willen hebben, het laten zien van kennis: het zijn geen tekenen van kracht, maar manieren om niet te hoeven voelen wat daaronder leeft. Een spanning in het lichaam. Een angst om minder gevonden te worden. De pijn van niet goed genoeg zijn.

Daarin lijken we op elkaar. De één verdedigt zich, de ander trekt zich terug. Soms is het precies andersom. Twee verschillende bewegingen, maar beide ontstaan uit hetzelfde verlangen. Beide zijn beschermlagen tegen dezelfde pijn van afwijzing, van niet welkom voelen.

Wat ik langzaam begin te leren, is dat het niet gaat om de ander te overtuigen of om mezelf te forceren open te blijven. Het gaat erom dat ik het verdriet van niet-welkom zijn zacht kan voelen zonder erdoor meegenomen te worden. Dat ik aanwezig blijf, ook wanneer het ongemakkelijk is. Dat ik erken: ja, dit doet pijn. En dat ik tegelijk zie dat zelfs dit verschijnt in een ruimte die niet sluit.

Want in wezen is het nooit míjn liefde die gedeeld wordt, maar de liefde die altijd al stroomt en door niemand wordt bezeten. Soms verschijnt ze helder, soms vermomd als een subtiele vraag om erkend te worden. Wanneer ik dat opmerk, kan ik herkennen dat liefde zelf nooit afhankelijk is van hoe ze ontvangen wordt.

Dan hoeft wat ik deel niet langer afhankelijk te zijn van ontvangen worden.

En juist daar, in die kwetsbare openheid, kan ontmoeting soms weer vanzelf plaatsvinden. Niet omdat ik het forceer, maar omdat ik niet langer mee hoef te gaan in de dans van verdedigen en terugtrekken.

Misschien herken je dit in je eigen relaties. De momenten waarop jij je verdedigt of juist terugtrekt. Het kan pijnlijk zijn om die patronen te zien. Maar het is ook een uitnodiging. Want precies daar waar het schuurt kun je ontdekken dat bescherming niet het einde van het verhaal hoeft te zijn.

Er is altijd de mogelijkheid om stil te staan. Te voelen wat er geraakt wordt. Aanwezig te blijven bij de pijn zonder je ervoor af te sluiten.

En misschien is dat wel de grootste uitnodiging die dit leven ons steeds opnieuw geeft: te herkennen dat zelfs de pijn die zo afgescheiden voelt niets anders is dan liefde die zichzelf herinnert.